অসমৰ সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় জীৱনত পাণৰ এক বিশেষ স্থান আছে। ব্যৱসায়িকভাৱে পাণ খেতি এক অতি লাভজনক খেতি। সাধাৰণতে পাণ খেতি মুকলি পথাৰত কৰা হয়। কিন্তু, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ বাবে মুকলি খেতিত অত্যাধিক খৰাং, বৰষুণ বা বেমাৰৰ প্ৰকোপ বাঢ়ি আহিছে। এনে পৰিস্থিতিত, আধুনিক পদ্ধতিৰে পলিহাউছৰ (Polyhouse) ভিতৰত পাণ খেতি কৰাটো অসমৰ কৃষকসকলৰ বাবে এক অত্যন্ত লাভজনক কৌশল হিচাপে বিবেচিত হৈছে।
তলত পলিহাউছত পাণ খেতি কৰাৰ লাভালাভসমূহ বহলাই আলোচনা কৰা হ’ল:
১/ নিয়ন্ত্ৰিত পৰিৱেশ আৰু বছৰজুৰি উৎপাদন
পলিহাউছৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সুবিধাটো হ’ল ইয়াৰ ভিতৰৰ উত্তাপ, আৰ্দ্ৰতা (Moisture) আৰু সূৰ্যৰ পোহৰ কৃত্তিমভাৱে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰি। পাণ গছৰ বাবে এটা নিৰ্দিষ্ট সেমেকা পৰিৱেশ আৰু ছাঁৰ প্ৰয়োজন হয়। মুকলি পথাৰত প্ৰচণ্ড ৰ’দত বা শীতকালত পাণৰ উৎপাদন বহুখিনি কমি যায়। কিন্তু পলিহাউছৰ ভিতৰত অনুকূল পৰিৱেশ ১২ মাহে বজায় ৰাখিব পৰা যায়। ফলস্বৰূপে, মুকলি খেতিৰ তুলনাত ইয়াত উৎপাদন প্ৰায় দুগুণ বেছি হয় আৰু বছৰৰ সকলো সময়তে সতেজ পাণ ছিঙিব পাৰি।
২/ বেমাৰ-আজাৰ আৰু পোক-পৰুৱাৰ পৰা সুৰক্ষা
মুকলি পাণ খেতিত ‘শিপা পচা’ বা ‘পাত পচা’ (Blight/Foot rot) বেমাৰে মাজে মাজে গুৰুতৰ লোকচান কৰে, যিবোৰ প্ৰায়ে অত্যধিক বৰষুণ বা মাটিৰ আৰ্দ্ৰতাৰ বাবে হয়। পলিহাউছৰ ভিতৰত পোনপটীয়া বৰষুণ নপৰে আৰু জলসিঞ্চন ড্ৰিপ পদ্ধতিৰে (Drip irrigation) নিয়ন্ত্ৰিতভাৱে দিয়া হয় বাবে শিপা পচা বেমাৰ প্ৰায় নালাগেই। তদুপৰি, আৱদ্ধ পৰিৱেশৰ বাবে বাহিৰৰ পৰা অহা পোক-পৰুৱাৰ উপদ্ৰৱো বহুখিনি কমি যায়, যাৰ ফলত ৰাসায়নিক ঔষধৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায় কমি আহে।
৩/ উন্নত মানদণ্ডৰ পাণ আৰু অধিক মূল্য
পলিহাউছত উৎপাদিত পাণৰ মানদণ্ড মুকলি খেতিৰ তুলনাত বহু উন্নত হয়। ইয়াৰ পাতবোৰ ডাঙৰ, অধিক সেউজীয়া, উজ্জ্বল আৰু কোমল হয়। যিহেতু নিয়ন্ত্ৰিত ছাঁত থাকে, সেয়ে পাতবোৰ মুকলি পাণৰ দৰে কঠিন নহয়। বজাৰত এনে উন্নত মানৰ, দাগহীন সতেজ পাণৰ পাইকাৰী মূল্য সাধাৰণ পাণতকৈ বহুত বেছি পোৱা যায়। বিশেষকৈ বিয়া-সবাহ বা উৎসৱৰ বতৰত পলিহাউছৰ পাণে সুন্দৰ লাভ দিয়ে।
৪/ কম মাটি আৰু সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ
পলিহাউছত কম মাটিতেই বহু বেছি উৎপাদন ল’ব পৰা যায়। ইয়াত 'ভটিকেল ফাৰ্মিং' (Vertical farming) বা ওখকৈ খুঁটি দি পাণৰ লতাবোৰ ওপৰলৈ উঠাই দিয়া হয়। ইয়াৰ ফলত মাটিৰ সঠিক ব্যৱহাৰ হয়। ড্ৰিপ জলসিঞ্চনৰ বাবে পানী আৰু সাৰৰ খৰচ প্ৰায় ৫০ শতাংশ পৰ্যন্ত বাচে। যিহেতু উৎপাদন বেছি আৰু সম্পদৰ খৰচ কম, সেইবাবে উপাৰ্জন অধিক হয়।
যদিও পলিহাউছ নিৰ্মাণৰ প্ৰাৰম্ভিক খৰচ অলপ বেছি, কিন্তু ইয়াৰ দীৰ্ঘম্যাদী সুফল মুকলি খেতিতকৈ বহুত বেছি। ১-২ বছৰৰ ভিতৰতে নিৰ্মাণৰ খৰচ উঠি আহে আৰু তাৰ পাছত ২০-২৫ বছৰলৈকে কম কষ্টতে কেৱল লাভেই লাভ। অসম চৰকাৰে হৰ্টিকালচাৰ বিভাগৰ জৰিয়তে পলিহাউছ নিৰ্মাণত বুজন পৰিমাণৰ সাহাৰ্য্য প্ৰদান কৰে। সেয়েহে, অসমৰ যুৱক-যুৱতী আৰু কৃষকসকলে পাণ খেতিক ব্যৱসায়িকভাৱে ল’বলৈ হ’লে পলিহাউছ পদ্ধতি আপোন কৰি লোৱাটো আটাইতকৈ বুদ্ধিমানৰ কাম হ’ব।