অসমৰ কৃষি খণ্ডত আটাইতকৈ লাভজনক আৰু সুৰক্ষিত নগদ শস্য (Cash Crop) সমূহৰ ভিতৰত কল খেতি অন্যতম। কম সময় আৰু কম মূলধনেৰে নিয়মীয়া উপাৰ্জন কৰিবলৈ কল খেতি এক উত্তম মাধ্যম। তলত ১ বিঘা মাটিত ব্যৱসায়িক কল খেতি কৰাৰ এক সম্পূৰ্ণ ব্যৱহাৰিক পৰিকল্পনা (মাটি, খৰচ, লাভ আৰু সময়ৰ হিচাপসহ) আগবঢ়োৱা হ’ল:
প্ৰজেক্ট প্ৰতিবেদন: ১ বিঘা মাটিত ব্যৱসায়িক কল খেতি (Banana Cultivation)
১. মাটি নিৰ্বাচন আৰু প্ৰস্তুতি
- মাটিৰ প্ৰকাৰ:বালিচহীয়া পলসুৱা মাটি কল খেতিৰ বাবে আটাইতকৈ উত্তম। মাটিত যাতে পানী জমা নহয়, অৰ্থাৎ পানী ওলাই যোৱাৰ সুব্যৱস্থা থকাটো বাধ্যতামূলক।
- মাটি প্ৰস্তুতি:মাটিত প্ৰথমতে ২-৩ বাৰ ভালদৰে হাল বাই লব লাগে। ইয়াৰ পিছত নিৰ্দিষ্ট দূৰত্বত গাঁত খান্দিব লাগে।
- ব্যৱধান আৰু পুলিৰ সংখ্যা:
- সাধাৰণ জাতৰ বাবে ব্যৱধান: ২ মিটাৰ$\times$ ২ মিটাৰ (প্ৰায় ৬ ফুট $\times$ ৬ ফুট)। এই হিচাপত ১ বিঘাত প্ৰায় ৩৩০-৩৫০ টা পুলি ৰোপণ কৰিব পাৰি।
- যদি জি-৯ (G-9 Tissue Culture) জাত কৰে, তেন্তে ব্যৱধান অলপ কমাই (প্ৰায় ৫.৫ ফুট)৪০০ টা পৰ্যন্ত পুলি লগাব পাৰি।
- জাত নিৰ্বাচন:অসমৰ বজাৰত চাহিদা থকা জাতসমূহ হ’ল— জাহাজী, বৰ জাহাজী, মালভোগ, চেনীচম্পা, আৰু পুৰা কল (পাচলিৰ বাবে)। আজিকালি উন্নত টিছু কালচাৰ (G-9) জাতৰো বহুত বেছি সমাদৰ দেখা গৈছে।
২. আনুমানিক খৰচৰ খতিয়ান (Cost of Cultivation for 1 Bigha)
প্ৰথম বছৰত মাটি প্ৰস্তুত কৰা আৰু পুলি কিনাৰ বাবে খৰচ অলপ বেছি হয়। ১ বিঘাৰ এক আনুমানিক খৰচ তলৰ তালিকাত দিয়া হ’ল:
|
ক্ৰমিক নং |
খৰচৰ শিতান |
আনুমানিক খৰচ (টকাত) |
|
১. |
মাটি প্ৰস্তুত কৰণ (হাল বোৱা আৰু নলা প্ৰস্তুত কৰা) |
₹ ৩,০০০ |
|
২. |
গাঁত খন্দা আৰু পুলি সংগ্ৰহ (৩৫০ টা পুলি $\times$ ₹ ১৫-২০) |
₹ ৬,০০০ |
|
৩. |
সাৰ প্ৰয়োগ (গোবৰ সাৰ, চুন, আৰু ৰাসায়নিক/জৈৱিক সাৰ) |
₹ ৬,০০০ |
|
৪. |
ৰোপণ আৰু বনবাত নিৰোৱাৰ মজুৰি |
₹ ৪,০০০ |
|
৫. |
জলসিঞ্চন আৰু শস্য ৰক্ষা (কীটনাশক/জৈৱিক ঔষধ) |
₹ ৩,০০০ |
|
৬. |
গছৰ জেউৰা/খুটি দিয়া (বতাহত হালি পৰাৰ পৰা ৰাখিবলৈ) |
₹ ৪,০০০ |
|
৭. |
অন্যান্য আকস্মিক খৰচ |
₹ ২,০০০ |
|
|
মুঠ আনুমানিক খৰচ (Total Cost): |
₹ ২৮,০০০ |
৩. কিমান দিনত পইচা আহিব? (Gestation Period)
কল খেতিৰ পৰা পইচা পাবলৈ ১২ ৰ পৰা ১৪ মাহ সময় লাগে।
- পুলি ৰোপণ কৰাৰ ৮-৯ মাহৰ ভিতৰত কলডিল ওলাবলৈ আৰম্ভ কৰে।
- কলডিল ওলোৱাৰ পৰা প্ৰায় ৩-৪ মাহৰ ভিতৰত কল থোকটো সম্পূৰ্ণ পকি বিক্ৰীৰ বাবে সাজু হৈ উঠে।
- অৰ্থাৎ, আপুনি এবাৰ পুজি বিনিয়োগ কৰাৰ ১ বছৰৰ পিছৰ পৰা হাতলৈ এককালীন ডাঙৰ ধন আহিবলৈ আৰম্ভ কৰিব।
৪. উৎপাদন আৰু লাভৰ খতিয়ান (Expected Income & Net Profit)
ধৰি লোৱা হ’ল ৩৫০ টা পুলিৰ ভিতৰত কিছু নষ্ট হ’লেও আপুনি ৩০০ থোক কল বিক্ৰীৰ বাবে পাব।
- গড় বজাৰ মূল্য:বৰ্তমান বজাৰত জাত আৰু থোকৰ আকাৰ অনুসৰি এটা কল থোকৰ পাইকাৰী মূল্য ₹ ২৫০ ৰ পৰা ₹ ৪০০ পৰ্যন্ত পোৱা যায়। (মালভোগ আৰু জাহাজী কলৰ মূল্য অধিক)।
- গড় হিচাপ:আমি যদি অতি কমকৈ প্ৰতি থোকত ₹ ৩০০ কেও ধৰো:
৩০০ জোপা কলত ৩০০ টকাকৈ = ৯০,০০০ টকা
- অতিৰিক্ত আয়:কল গছৰ তলত ওলোৱা পোখা (পুলি) আৰু কলডিল বিক্ৰী কৰি অতিৰিক্ত ৫,০০০ পৰ্যন্ত উপাৰ্জন কৰিব পাৰি।
৫. লাভ-লোকচানৰ চূড়ান্ত হিচাপ:
- মুঠ উপাৰ্জন (Total Income):₹ ৯৫,০০০
- মুঠ খৰচ (Total Cost):₹ ২৮,০০০
- প্ৰথম বছৰৰ শুদ্ধ লাভ (Net Profit):₹ ৬৭,০০০
৬. আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱসায়িক দিশ (Ratooning Advantage)
কল খেতিৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সুবিধাটো হ’ল— ইয়াক দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় বছৰত আকৌ নতুনকৈ কৰিব নালাগে।
প্ৰথমবাৰ কলথোক কাটি লোৱাৰ পিছত মূল গছজোপা কাটি পেলাব লাগে আৰু তাৰ গুৰিৰ পৰা ওলোৱা এটা সুস্থ পোখা (পুলি) ডাঙৰ হ’বলৈ দিব লাগে।
ইয়াৰ ফলত দ্বিতীয় বছৰত:
১/ পুলি কিনাৰ খৰচ বাচে।
২/ হাল বোৱা বা গাঁত খন্দাৰ খৰচ নাথাকে।
৩/ দ্বিতীয় বছৰত খৰচ মাত্ৰ ₹ ১০,০০০-১২,০০০ হ’ব আৰু লাভৰ পৰিমাণ ₹ ৮০,০০০ তকৈ অধিক হ’ব।
৭. সফল খেতিৰ বাবে ৩টা চুটি পৰামৰ্শ:
- পানী নিষ্কাষন:বৰষুণৰ দিনত যাতে কোনো কাৰণতে কলনিডৰাত পানী জমা হৈ নাথাকে, তাৰ বাবে ওখ মাটি বাচনি কৰিব আৰু নলা কাটি ৰাখিব।
- খুটি দিয়া:কল থোকবোৰ ডাঙৰ হ’লে বতাহত গছজোপা ভাঙি পৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে, গতিকে বাঁহৰ জখলা বা খুটিৰে আউজি দিয়াটো জৰুৰী।
- পুলি নিয়ন্ত্ৰণ:মূল গছজোপাৰ গুৰিত বহুত পোখা ওলাব। কিন্তু মূল গছজোপাত কল থকা সময়ছাৱাত মাত্ৰ এটা পোখাহে ৰাখিব, বাকীবোৰ কাটি পেলাব, নহ’লে কলথোক সৰু হৈ পৰিব।