অসমৰ বজাৰত বৰ্তমান সময়ত আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় আৰু লাভজনক অগতানুগতিক পাছলি খেতিসমূহৰ ভিতৰত জুকিনি (Zucchini) অন্যতম। দেখাত আমাৰ দেশীয় ভোল বা কোমোৰাৰ দৰে হ’লেও ই আচলতে বিদেশী প্ৰজাতিৰ স্কোয়াছ (Squash) জাতীয় পাছলি। গুৱাহাটী তথা অসমৰ ডাঙৰ বজাৰ আৰু চুপাৰমাৰ্কেটসমূহত ইয়াৰ চাহিদা বহুত বেছি।
কম দিনৰ ভিতৰত অধিক লাভ অৰ্জন কৰিবলৈ এজন কৃষকে কেনেকৈ জুকিনি খেতি কৰিব, তাৰ এক বিতং খতিয়ান তলত দাঙি ধৰা হ’ল:
১/ জুকিনি খেতি কেতিয়া কৰিব পাৰি?
জুকিনি আচলতে ঠাণ্ডা বতৰৰ পাছলি। অসমৰ জলবায়ু অনুসৰি এই খেতি কৰাৰ আটাইতকৈ উত্তম সময় হৈছে আহিনৰ শেষৰ পৰা আঘোণ মাহলৈ (অক্টোবৰৰ পৰা ডিচেম্বৰ)। এই সময়ছোৱাত বীজ সিঁচিলে বা পুলি ৰোপণ কৰিলে গছৰ বৃদ্ধি খুব ভাল হয়।
২/ জুকিনিৰ উন্নত জাত আৰু কঠীয়া (বীজ) ক’ত পাব?
বজাৰত মূলতঃ দুটা ৰঙৰ জুকিনি দেখা যায়— গাঢ় সেউজীয়া (Green Zucchini) আৰু হালধীয়া (Yellow Zucchini)। ব্যৱসায়িকভাৱে লাভৱান হ’বলৈ সদায় উন্নত এফ-১ হাইব্ৰিড (F1 Hybrid) জাতৰ বীজ বাচনি কৰিব লাগে।
- কঠীয়া বা বীজ ক’ত পাব:
- গুৱাহাটীৰ পল্টনবজাৰ বা উলুবাৰীত থকা চৰকাৰী তথা পঞ্জীকৃত পাইকাৰী কৃষি বীজ বিক্ৰেতাৰ দোকানত ইয়াৰ হাইব্ৰিড বীজ সহজে পোৱা যায়।
- ইয়াৰ উপৰিও ওচৰৰ চৰকাৰী কৃষি বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ (KVK) বা অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি উন্নত মানৰ বীজ সংগ্ৰহ কৰিব পাৰি।
৩/ ১ বিঘা মাটিত জুকিনি খেতিৰ খৰচ আৰু লাভৰ হিচাপ
জুকিনি গছ লতাৰ দৰে বগাই নাযায়, ই জোপোহা ধৰণৰ হয়। গতিকে ৩ ফুট × ৩ ফুট দূৰত্বত ১ বিঘা মাটিত প্ৰায় ১,২০০ ৰ পৰা ১,৪০০ টা পুলি ৰুব পৰা যায়।
ক) আনুমানিক খৰচ (প্ৰথম বছৰ):
- উন্নত হাইব্ৰিড বীজ ক্ৰয়: ৩,০০০ – ৪,০০০ টকা (প্ৰায় ২৫০-৩০০ গ্ৰাম বীজৰ প্ৰয়োজন হয়)।
- মাটি প্ৰস্তুতকৰণ, হাল বোৱা আৰু বেড নিৰ্মাণ: ৪,০০০ টকা।
- জৈৱিক সাৰ (গোবৰ, পচন সাৰ) আৰু মালচিং পেপাৰ (Mulching Paper): ৬,০০০ টকা (মালচিং পেপাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে ঘাঁহ বন নহয় আৰু মাটিত সেমেকানি থাকে)।
- জলসিঞ্চন আৰু শ্ৰমিক খৰচ: ৫,০০০ টকা।
- কীটনাশক/জৈৱিক প্ৰতিৰোধক: ২,০০০ টকা।
- মুঠ খৰচ: প্ৰায় ২০,০০০ ৰ পৰা ২২,০০০ টকা।
খ) উৎপাদন আৰু লাভৰ পৰিমাণ:
জুকিনি খেতিৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সুবিধাটো হ’ল ই অতি খৰতকীয়া খেতি। পুলি ৰোৱাৰ ৪৫ ৰ পৰা ৫০ দিনৰ ভিতৰত ফল চিঙিব পৰা হয়।
- উৎপাদন: একোজোপা সুস্থ গছৰ পৰা গড়ে ৩ ৰ পৰা ৪ কেজি জুকিনি পোৱা যায়। যদি অতি কমেও ২.৫ কে জিকৈও ধৰা হয়, তেন্তে ১,৩০০ জোপা গছৰ পৰা মুঠ উৎপাদন হ’ব = প্ৰায় ৩,২৫০ কেজি (৩২.৫ কুইণ্টল)।
- বজাৰ মূল্য: অসমৰ পাইকাৰী বজাৰত জুকিনিৰ দাম প্ৰতি কেজিত গড়ে ৪০ টকাৰ পৰা ৭০ টকা পৰ্যন্ত পোৱা যায় (হালধীয়া জুকিনিৰ দাম সেউজীয়াটাতকৈ অলপ বেছি হয়)।
- মুঠ উপাৰ্জন: যদি আটাইতকৈ কম মূল্য অৰ্থাৎ গড়ে ৪০ টকা কেজিও ধৰা হয়, তেন্তে ৩,২৫০ কেজি × ৪০ টকা = ১,৩০,০০০ টকা (১ লাখ ৩০ হাজাৰ টকা)।
- শুদ্ধ লাভ: মুঠ উপাৰ্জনৰ পৰা খৰচ (২২,০০০ টকা) বাদ দিলে ১ বিঘা মাটিৰ পৰা মাত্ৰ ৩ মাহৰ ভিতৰত প্ৰায় ১,০০,০০০ টকাৰ পৰা ১,১০,০০০ টকা শুদ্ধ লাভ কৰিব পৰা সম্ভৱ।
গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰামৰ্শ:
জুকিনিৰ ছালখন বৰ কোমল হয়, গতিকে ফলবোৰ চিঙোঁতে বা বজাৰলৈ পঠিয়াওঁতে সাৱধানে পেকেজিং কৰিব লাগে যাতে দাগ নপৰে। পোনপটীয়াকৈ স্থানীয় বজাৰত বিক্ৰী কৰাৰ উপৰিও চহৰৰ মল বা হোটেল-ৰেষ্টুৰেণ্টৰ সৈতে চুক্তি কৰিলে ইয়াতকৈও অধিক লাভ ল’ব পৰা যায়।