ফল-মূল আৰু ঋতুকালীন খেতিৰে দুগুণ উপাৰ্জন

বৰ্তমান সময়ত ৰাজ্যখনত জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে এক বৈজ্ঞানিক তথা লাভজনক পদ্ধতি— ফল-মূলৰ খেতিৰ সৈতে ঋতুকালীন শস্যৰ সংমিশ্ৰণ (Intercropping)। এই পদ্ধতিৰে একেডোখৰ মাটিতে অতি কম খৰচতে দুগুণ বা তিনিগুণ পৰ্যন্ত উপাৰ্জন কৰাটো সম্ভৱ হৈ উঠিছে।

আম, লিচু, কাজি নেমু, অমিতা বা তামোল আদি ফল-মূলৰ খেতিসমূহ হ’ল দীৰ্ঘম্যাদী বিনিয়োগ। ফলৰ গছবোৰে এবাৰ ফল দিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে ২০ ৰ পৰা ৫০ বছৰলৈ ধাৰাবাহিকভাৱে উপাৰ্জন দি থাকে। শাক-পাচলিৰ তুলনাত ফলৰ ডাঙৰ গছবোৰে বাৰিষাৰ অতিৰিক্ত বৰষুণ বা খৰাং বতৰ সহজে সহ্য কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত কৃষকৰ সম্পূৰ্ণ লোকচান হোৱাৰ সম্ভাৱনা নাথাকে। শেহতীয়াকৈ অসমৰ কাজি নেমু আৰু তেজপুৰৰ লিচুৱে ডুবাই, ছিংগাপুৰৰ দৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰ স্পৰ্শ কৰিছে। ই থলুৱা কৃষকসকলক বাণিজ্যিক ভিত্তিত ফল উৎপাদন কৰিবলৈ এক ডাঙৰ প্লেটফৰ্ম দিছে।

ফল-মূলৰ গছ এডাল সম্পূৰ্ণ ডাঙৰ হৈ ফল দিবলৈ ৩ ৰ পৰা ৫ বছৰ সময় লাগে। এই সময়ছোৱাত দুখন গছৰ মাজত থকা খালী মাটিখিনি (Inter-space) ব্যৱহাৰ কৰি ঋতুকালীন শস্য কৰিলে প্ৰথম বছৰৰে পৰা হাতলৈ পইচা আহে:

 ১-৩ বছৰলৈ গছবোৰ সৰু হৈ থকা অৱস্থাত শাৰীবিলাকৰ মাজত প্ৰচুৰ সূৰ্য্যৰ পোহৰ পৰে। এই ঠাইত বাৰিষা কালত ভেণ্ডি, বেঙেনা, জলকীয়া আৰু খৰালি কালত বন্ধাকবি, ফুলকবি আদি ঋতুকালীন পাচলি কৰিব পাৰি। 

৩ বছৰৰ পাছত গছবোৰ ডাঙৰ আৰু জোপোহা হ’লে তলৰ মাটিত ছাঁ পৰে। তেনে ছাঁ পৰা ঠাইত কম পোহৰ প্ৰয়োজন হোৱা অতি লাভজনক শস্য যেনে— আদা আৰু হালধীৰ খেতি কৰিব লাগে।

তামোল বা অমিতাৰ দৰে পোনকৈ বাঢ়ি যোৱা গছৰ কাণ্ডক আশ্ৰয় কৰি বা কাষৰ খালী ঠাইত জিকা, তিতা কেৰেলা, ভোল বা কোমোৰা আদিৰ লতা বগাবলৈ দিলে ঠাই আৰু সাৰ দুয়োৰে সদ্ব্যৱহাৰ হয়।