আগষ্ট-ছেপ্টেম্বৰ মাহত কৰক মগু মাহৰ খেতি

​বাৰিষাৰ বিদায়ৰ পিছতেই অসমৰ খেতিয়কসকলৰ বাবে কম সময় আৰু কম খৰচতে ভাল উপাৰ্জন কৰাৰ এটা উৎকৃষ্ট উপায় হৈছে মগু মাহ (Green Gram) খেতি। আগষ্টৰ মাজভাগৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহৰ ভিতৰত (ভাদ মাহ) এই খেতি কৰিলে বতৰৰ অনুকূল অৱস্থাৰ বাবে উৎপাদন বহুখিনি বৃদ্ধি পায়।

​১/ বাৰিষাৰ পাছত কোনবোৰ ঠাইত এই খেতি কৰিব পৰিব?
​বৰষুণৰ দিন কেইটা পাৰ হোৱাৰ পিছত পানী জমা নোহোৱা নিম্নলিখিত ঠাইসমূহত মগু মাহৰ খেতি সফলতাৰে কৰিব পাৰি:
​বাম মাটি আৰু আগতীয়া ধান কটা পথাৰ: যিবোৰ ওখ বা বাম মাটিত বৰষুণৰ অতিৰিক্ত পানী জমা হৈ নাথাকে আৰু যিবোৰ পথাৰৰ পৰা আগতীয়া শালি ধান ইতিমধ্যে কটা হৈ গৈছে, সেইবোৰ মাটি এই খেতিৰ বাবে আটাইতকৈ উত্তম।
​চৰ-চাপৰি অঞ্চল: বাৰিষাৰ বানপানী নামি যোৱাৰ পিছত নৈপৰীয়া চৰ-চাপৰিৰ পলসুৱা মাটিত জীপ থকা অৱস্থাতে মগু মাহ অতি সুন্দৰকৈ গজে।
​বালিচহীয়া পলসুৱা মাটি: পানী ওলাই যোৱাৰ সু-ব্যৱস্থা থকা (Good drainage) যিকোনো বালিচহীয়া পলসুৱা মাটিত মগু মাহৰ খেতি ভাল হয়।
​২/ সময়কাল (Duration)
​মগু মাহ এবিধ অতি কম দিনীয়া শস্য। গুটি সিঁচাৰ পৰা চপোৱালৈকে জাতভেদে মাত্ৰ ৬৫ ৰ পৰা ৭৫ দিন (প্ৰায় আঢ়ৈ মাহ) সময় লাগে। কম সময়ৰ ভিতৰতে শস্য চপাব পৰা যায় বাবে ইয়াৰ পিছত কৃষকে একেডৰা মাটিতে শীতকালীন সৰিয়হ বা শাক-পাচলিৰ খেতিও কৰিব পাৰে।
​উন্নত জাত: প্ৰতাপ, টি-৪৪ (T-44), কে-৮৫১ (K-851), এচ জি-২১ (SG-21) আদি।
​৩/ চাহিদা (Demand)
​অসমৰ বজাৰত মগু মাহৰ চাহিদা বাৰেবছৰীয়া আৰু অত্যন্ত বেছি।

​দৈনন্দিন খাদ্য: প্ৰ’টিনযুক্ত পুষ্টিকৰ খাদ্য হিচাপে দাইল আৰু অংকুৰিত (Sprouted) মগুৰ ব্যৱহাৰ প্ৰতিখন ঘৰতে দৈনিক হয়।
​ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠান: অসমীয়া সমাজত নাম-প্ৰসংগ, পূজা-পাৰ্বন আৰু বিয়া-সবাহ আদিত মাহ-প্ৰসাদ হিচাপে মগু মাহ অপৰিহাৰ্য। আমাৰ থলুৱা উৎপাদন কম হোৱা বাবে বজাৰসমূহে বহিঃৰাজ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়, গতিকে স্থানীয়ভাৱে উৎপাদন কৰিলে বিক্ৰীৰ কোনো সমস্যা নহয়।
​অৰ্থনৈতিক হিচাপ (প্ৰতি বিঘাত আনুমানিক)
​ক) খৰচৰ হিচাপ:
ক্ৰমিক নংখৰচৰ উৎসআনুমানিক খৰচ (টকা)
১মাটি প্ৰস্তুতি (২-৩ বাৰ হাল বোৱা)১,৫00/-
২বীজ (বিঘাই প্ৰতি প্ৰায় ৩ কেজি)৪০০/-
৩সামান্য সাৰ আৰু বীজ শোধন৫০০/-
৪শ্ৰমিক আৰু বন-বাত নিৰোৱা খৰচ১,০০০/-
৫শস্য চপোৱা আৰু মৰণা মৰা১,২০০/-
মুঠআনুমানিক সৰ্বমুঠ খৰচপ্ৰায়
খ) উৎপাদন আৰু উপাৰ্জন:

উৎপাদন: বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে পৰিচৰ্যা কৰিলে প্ৰতি বিঘাত ১.২ ৰ পৰা ১.৫ কুইণ্টল (১২০ - ১৫০ কেজি) মগু মাহ উৎপাদন কৰিব পাৰি।

বজাৰ মূল্য: বৰ্তমান বজাৰত মগু মাহৰ পাইকাৰী মূল্য প্ৰতি কেজিত কমকৈও ৯০/- ৰ পৰা ১১০/- টকা।
মুঠ উপাৰ্জন: যদি বিঘাই প্ৰতি ১৩০ কেজি উৎপাদন হয় আৰু ১০০ টকা দৰত বিক্ৰী হয়, তেন্তে মুঠ উপাৰ্জন হ’ব:

130 \times 100 = 13,000/-

শুদ্ধ লাভ: মুঠ উপাৰ্জন (13,000/-) - মুঠ খৰচ (5,000/-) = প্ৰায় ৮,০০০/- ৰ পৰা ১০,০০০/- টকা (প্ৰতি বিঘাত)।

​বিশেষ পৰামৰ্শ: মগু মাহৰ ছেইবোৰ একেলগে নপকে। সেয়েহে প্ৰথমবাৰ পকা ক’লা বৰণৰ ছেইবোৰ হাতেৰে চিঙি লোৱাৰ পিছত, দ্বিতীয়বাৰ বাকী থকাবোৰ চপাব লাগে। ইয়াৰ ফলত নষ্ট কম হয় আৰু উৎপাদন বৃদ্ধি পায়।